تمکین مالیاتی و سامانه های فروشگاهی- راهکارها(2)
چاپ مطلب

Electronic Fiscal Devices (EFDs), an Empirical Study of their Impact on Taxpayer Compliance and Administrative Efficiency, by Peter Casey and Patricio Castro
همانطور که در یادداشت قبلی گفته شد نظام های مالیاتی با چالش های متفاوتی روبرو هستند که مهمترین آنها تمکین مالیاتی است، در این خصوص نظام های مالیاتی تلاش می کنند با استفاده از فناوری های مدرن و قوانین مالیاتی با این چالش روبرو شوند و یکی از مهمترین راهکارهای مقابله، سامانه های فروشگاهی است.
برای ارزیابی تأثیر هر دستگاه فناوری اطلاعات (سامانه های فروشگاهی) در نحوه انطباق نظام مالیاتی با وظایف و چالش‏هایش (تمکین مالیاتی)، باید محیط عملیاتی که در آن نظام مالیاتی، فرآیندهای تجاری خود را انجام می دهد مورد توجه قرار گیرد. "محیط عملیاتی" شامل توسعه اقتصادی و فناوری یک کشور ، مهیا بودن محیط کسب وکار، پیچیدگی جهان بینی مودیان که نظام مالیاتی به کنترل آن نیاز دارد و روابط و هماهنگی نظام مالیاتی با سایر نهادهای دولتی و گروه های مختلف در بخش خصوصی است .
هدف اصلی هر نظام مالیاتی تشویق، تسهیل، دستیابی و حفظ درجه بالایی از خوداظهاری مودیان است. درجه بالایی از تمکین داوطلبانه به نظام مالیاتی اجازه می دهد تا منابع خود را در شناسایی و برخورد موثر با مالیات دهندگانی که از انجام کامل تعهدات مالیاتی خود کوتاهی می کنند، متمرکز کند .
در حقیقت، ارزیابی گسترده و تمکین داوطلبانه مودیان مالیاتی، همراه با برنامه های هدفمند مالیاتی و اجرای قانونی که مبتنی بر استراتژی های ارزیابی ریسک است، به نظام مالیاتی اجازه می دهد تا با کاهش هزینه های اداری و افزایش درآمد، سیستم مالیاتی را به طور موثر و کارآمد اداره کند .
در کشورهای پیشرفته، نظام های مالیاتی سال هاست که از بسیاری از پیشرفت های فناوری استفاده شده در بخش خصوصی، مانند تجارت الکترونیکی، سیستم های تعاملی تلفنی و گرفتن اطلاعات از طریق اسکن یا تصویربرداری از اسناد کاغذی، استقبال می کنند. مقامات مالیاتی در حال طراحی مجدد فرآیندهای اساسی تجارت خود و اجرای روش های دریافت، پردازش و تحویل الکترونیکی اطلاعات مالی هستند. آنها در حال افزایش استفاده از اینترنت برای انتقال اطلاعات و دسترسی به فرم های مالیاتی توسط مودیان هستند. رابط های مستقیم با منابع اطلاعات ، یعنی با سیستم های اطلاعاتی خارجی ، به طور فزاینده ای رایج می شوند .
در کشورهای در حال توسعه، به دلایل متعددی فرصت هایی که فناوری ارائه می دهد بسیار ناپایدار و چالش ها بیشتر است. دولت های مالیاتی در مسیر مدرن سازی سازمان های خود با موانع خارجی زیادی روبرو هستند. تجهیزات رایانه‏ای ، شبکه های داده ای و خطوط ارتباطی در بسیاری از کشورها هنوز کمبود و گران هستند و دولت ها منابع مالی کافی برای خرید و نگهداری آنها ندارند .
بر این اساس، سیستم های ثبت مالیات الکترونیکی و اینترنتی، 12 سیستم انتقال وجوه و پرداخت الکترونیکی و سیستم‏های داده اداری مالیاتی یکپارچه که پردازش فرم های الکترونیکی را امکان پذیر می کنند، گزینه هایی هستند که فقط در یک سطح محدود برای نظام های مالیاتی در بسیاری از کشورهای در حال توسعه تلاش میکنند نوسازی فناوری اطلاعات را در کشور خود به کار بگیرند .
نیاز به اثربخشی و کارآیی در عملیات مدیریت مالیاتی در هنگام برخورد با برخی از مودیان که دریافت مالیاتی آنها سخت است، بسیار آزار دهنده است. به عنوان مثال، مشاغل کوچک، کشاورزان و افراد مستقل در کشورهای در حال توسعه و همچنین کشورهای پیشرفته نمایانگر تعداد زیادی از مودیان مالیاتی هستند، اما ممکن است آنها از سوابق دفتری و حسابداری مناسب برای تعیین و ارزیابی خود از بدهی های مالیاتی خود برخوردار نباشند .
ارزیابی و گرفتن مالیات از این گروه ها برای اداره مالیات بسیار دشوار و گران است. در نتیجه، بسیاری از مشاغل کوچک در اقتصاد غیررسمی به سادگی از خالص مالیات طفره می روند و به هیچ عنوان مالیات پرداخت نمی کنند. تمام نظام های مالیاتی با توجه به تعداد زیاد، ماهیت فراگیر و سهم نسبتا کم آنها در جمع آوری درآمد، دریافت مالیات از این بخش را بسیار هزینه بر و سنگین می دانند. دولتها به دنبال استفاده از فناوری برای مقابله با تعداد زیادی از مودیان در این بخش هستند .
مشاغل کوچک و متوسط معمولا بالاترین درجات عدم تمکین را از این طریق که درآمد کمی دارند نشان می‏دهند، خصوصا اینکه بیشتر معاملات انجام شده این بخش با پول نقد است. نگرانی اصلی برای رفع این ریسک ها، توانایی نظام مالیاتی برای استفاده از اطلاعات شخص ثالث برای چک کردن داده های اعلام شده مودیان است. تحقیقات نشان داده است که دسترسی مناسب به اطلاعات شخص ثالث میزان تمکین مالیاتی را افزایش میدهد. برای رسیدگی به ریسک عدم گزارش یا گزارش کم میزان فروش، برخی از دولت ها تلاش کرده اند نظارت بر معاملات را تا آنجا که ممکن است به منبع معامله نزدیک کنند .
ظهور فناوری ها ، مانند سامانه های فروشگاهی که قادر به ثبت اطلاعات فروش به صورت اطلاعات غیر قابل دستکاری هستند، برخی از نظام های مالیاتی را قادر ساخته است تا نظارت بر هر معامله را در آن بخش مالیات دهندگان انجام دهند. در اصل ، ممکن است این دستگاه ها شبیه به شخص ثالث در نظر گرفته شوند. با این حال ، مشکل این است که این دستگاه ها به طور کامل از مودیان جدا نیستند. مادامی که مودیان مالیاتی می توانند آن را دستکاری کنند یا معاملاتی را انجام دهند که دستگاه ضبط نمی کند ، نمی تواند یک منبع داده شخص ثالث قابل اعتماد باشد .
استفاده اجباری از سامانه های فروشگاهی در سالهای اخیر در آفریقا و سایر مناطق، سرعت بیشتری گرفته است; چرا که مکانیزم نسبتا ایمنی را برای نظارت و تشخیص عدم رعایت مقررات توسط اداره مالیات فراهم شده است. با اینکه سامانه های فروشگاهی الزامات اضافی نظارت بر تمکین مالیاتی را برای دولت ها ایجاد می کنند از چالش های مشابه سایر سیستم ها در غیاب اقدامات موثر پیگیری و اجرا میتواند رنج ببرد .
سامانه های فروشگاهی فقط در صورتی می توانند موثر باشتد که بخشی از یک استراتژی جامع برای افزایش تمکین مالیاتی باشند که ریسک های مربوط به بخشهای مختلف مالیات دهندگان را به روشنی مشخص کنند و اقدامات برای کاهش این ریسک ها را در نظر بگیرند; چرا که مانند هر پیشرفت فنآوری دیگری، استقرار دستگاه های مالی به تنهایی نمی تواند نتایج معناداری را چه از نظر درآمد یا افزایش تمکین مالیاتی دائمی به دست آورد .


تاریخ یادداشت: 1400/03/24
کلمات کلیدی:
پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
حوزه مالیاتی ارث- شمال تهران
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
بیانیه حریم خصوصی
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی